Reklama:

TESTY DNA

 

„Najpiękniejszą rzeczą, jakiej możemy doświadczyć jest oczarowanie tajemnicą. Jest to uczucie, które stoi u kolebki prawdziwej sztuki i prawdziwej nauki. Ten, kto go nie zna i nie potrafi się dziwić, nie potrafi doznawać zachwytu, jest martwy, niczym zdmuchnięta świeczka.” Albert Einstein

Informacja technologiczna Kryminalistyki i Medycyny Sądowej to otwarty projekt informacyjny, którego celem jest porządkowanie i przystępne prezentowanie wiedzy w zakresie nowych technologii genetycznych i biomedycznych, wykorzystywanych w kryminalistyce i sądownictwie.  

Misją projektu jest stworzenie najlepszego poradnika i platformy do dyskusji publicznej na temat zagadnień związanych z możliwościami wykorzystania najnowszych technologii w rozwiązywaniu różnych problemów formalno-prawnych, pojawiających się na różnych etapach życia.
W niniejszym poradniku znajdą Państwo pomocne informacje m.in. w kategoriach:
·         badanie ojcostwa i pokrewieństwa,
·         proces sądowego ustalania obowiązku alimentacyjnego,
·         nabycie praw spadkowych, 
·         identyfikacja genetyczna osób zaginionych i zmarłych,
·         genetyczne badania genealogiczne,
·       dowodzenie pokrewieństwa w państwach, w których prawo imigracyjne zezwala na łączenie  rodzin,
·         oraz wiele innych …
Zapraszamy Państwa do dyskusji na Forum, przesyłania spostrzeżeń, uwag, propozycji jak również opracowań tematów i publikacji, które chętnie zamieścimy na stronach niniejszego poradnika.
PAŃSTWA wiedza i doświadczenie oraz nasza determinacja z pewnością przyczynią się do powstania NAJLEPSZEJ PLATFORMY INFORMACYJNEJ w zakresie kryminalistyki i medycyny sądowej.

 

 

BADANIE OJCOSTWA:
Badanie ojcostwa i pokrewieństwa to postępowanie analityczne mające na celu potwierdzenie lub wykluczenie ojcostwa, wykorzystywane następnie dla celów prywatnych lub sądowych. 

Genetyczne badanie ojcostwa znajduje szczególne zastosowanie w pracy policji, prokuratury oraz sądów, które traktują wyniki tych badań jako najbardziej obiektywny element dowodowy.

Ustalenie ojcostwa może nastąpić na 3 sposoby (Kodeks rodzinny i opiekuńczy):
1. W małżeństwie: domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki
2. Poza małżeństwem: uznanie dziecka przez ojca
3. W spornym ojcostwie: ustalenie ojcostwa przez sąd, zwykle na podstawie badań ojcostwa (więcej w zakładce: Aspekty prawne).

Badania DNA są obecnie najbardziej dokładnymi, dostępnymi dla każdego testami DNA na ojcostwo, dzięki którym osoby zainteresowane mogą zyskać pewność. Na rynku dostępne są zarówno sądowe jak i anonimowe testy genetyczne na ustalanie ojcostwa. Wiele jednostek wykonuje również badania powiązane, w tym badanie pokrewieństwa oraz identyfikację genetyczną, które wykonywane są zwykle na 15-19 badanych somatycznych układach STR, dających całkowitą pewność wyniku, w terminie ok 10 dni. Użyteczne są również zestawy do samodzielnego pobierania DNA, które można nabyć w dobrych aptekach. Pamiętać należy jednak że dla celów sądowych koniecznym jest wykonanie protokolarnego pobierania materiału biologicznego w obecności niezwiązanych świadków – zwykle w punktach pobierania materiału biologicznego (wymazu z jamy ustnej). 

Wydawane przez biegłego ekspertyzy zawierają informacje z jednoznacznym i czytelnym wnioskiem końcowym, opisanym zgodnie z przyjętą nomenklaturą sądowo-prawną w zakresie wydawania wyników badań biologicznych. W przypadku braku zgodności genetycznej między dzieckiem a domniemanym ojcem – wydawana jest jednoznaczna opinia (100% pewności), że nie jest on biologicznym ojcem. Opiniowanie jednak potwierdzenia ojcostwa oparte jest na rachunku prawdopodobieństwa, stąd nie pozwala ono na stwierdzenie ojcostwa ze 100% pewnością (fakt ten określa się zwykle na podstawie wyliczeń ok. 99,9999% prawdopodobieństwa ojcostwa, co zależy od liczby badanych loci oraz ich współczynników dyskryminacji). Pisemny wynik (ekspertyzę) wysyła się do 10 dni roboczych przesyłką pocztową na wyznaczony adres lub można go odebrać osobiście. Ponadto, w wielu laboratoriach można uzyskać informację telefoniczną o wyniku badania poprzez podanie hasła, które uprzednio zostało wprowadzone podczas wypełniania formularza zamówienia.
 
Orzeczenie sądowe w sprawie spornego ojcostwa
Ustawodawstwo w Polsce przewiduje możliwość ustalenia ojcostwa w formie orzeczenia sądowego, będącego najczęściej wynikiem zgodnych ustaleń obydwu stron (matki i domniemanego ojca). Problem spornego ojcostwa pojawia się z chwilą, gdy mężczyzna wskazany przez matkę nie uznaje dziecka. Kwestię orzeczenia sądowego reguluje ustawa „Kodeks rodzinny i opiekuńczy”, uchwalona w 1964 roku (nowelizacja z 1975r). Art. 72 wyżej wymienionej ustawy stwierdza, że „Jeżeli nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż jego matki albo gdy domniemanie takie zostało obalone, ustalenie ojcostwa może nastąpić albo przez uznanie dziecka przez ojca, albo na mocy orzeczenia sądu”. Co więcej, istnieją dwie odmienne sytuacje prawne, w zależności od tego czy dziecko urodziło się w związku małżeńskim czy też poza nim.
Orzeczenie sądowe ojcostwa w związku małżeńskim.W związku małżeńskim ustalenie ojcostwa następuje na zasadzie domniemania, że ojcem dziecka jest mąż jego matki, zgodnie z artykułem 62 ustawy, gdzie zapisano, że: „jeżeli dziecko urodziło się w trakcie trwania małżeństwa albo przed upływem trzystu dni od jego ustania lub unieważnienia, domniemywa się, że pochodzi ono od męża matki”. Małżonkom przysługuje prawo do wykluczenia ojcostwa w okresie pierwszych 6 miesięcy od dnia narodzin dziecka, co wymaga jednak „wykazania niepodobieństwa, aby mąż matki dziecka mógł być ojcem tegoż dziecka”.
Orzeczenie sądowe ojcostwa poza związkiem małżeńskim. Dziecko urodzone poza związkiem małżeńskim może być uznane przez ojca dobrowolnie (nadaje mu wówczas swoje nazwisko) lub na podstawie orzeczenia sądowego. Niemniej jednak należy pamiętać że prawo składania wniosku o ustalenie ojcostwa przysługuje wyłącznie matce, samemu dziecku (jeśli jest pełnoletnie) i prokuratorowi. Zgodnie z artykułem 85 ustawy, „domniemywa się że ojcem dziecka jest ten, kto obcował z matką dziecka nie dawniej niż w trzysetnym a nie później niż sto osiemdziesiątym pierwszym dniu przed urodzeniem dziecka”. Zatem powództwo o ustalenie ojcostwa wytaczane jest domniemanemu ojcu, gdzie jeden proces sądowy rozpatruje sprawę wyłącznie jednego domniemanego ojca, chociaż w dowolnym momencie po urodzeniu dziecka. Matka dziecka musi przedstawić fakty, które uprawdopodobniają ojcostwo wskazanego mężczyzny. W przypadku, gdyby domniemany ojciec nie uznawał dziecka, pozwany mężczyzna musi udowodnić, że „nieprawdopodobieństwem jest, aby mógł być ojcem tego dziecka”. W takiej sytuacji, sąd zwykle przychyla się do prośby wykonania badań genetycznych
 
Badanie ojcostwa na zlecenie sądu
Jednym z głównych dowodów w procesie ustalania ojcostwa jest ekspertyza z badań genetycznych i mimo że stanowi ona dowód pomocniczy, to jednak ze względu na obiektywizm i pewność wnioskowania na podstawie badań genetycznych, ekspertyzy te stanowią podstawę wyroków sądowych. Sąd lub prokurator, na wniosek stron procesowych, zleca specjalistycznym laboratoriom wykonanie badań genetycznych w celu ustalenia ojcostwa. Zlecenie sądowe wymaga protokolarnego pobierania DNA, polegającego zwykle na bezinwazyjnym i bezbolesnym pobraniu wymazu nabłonkowych komórek jądrzastych z podpoliczkowej części jamy ustnej. W niektórych laboratoriach stosujących starsze metody badań, pobierana jest krew, niemniej DNA zawarte w wymazie złuszczonych komórek nabłonka policzków nie różni się niczym od DNA krwi, więc stosowanie metod inwazyjnych (pobierania krwi) do badań ojcostwa jest całkowicie bezzasadne, zwłaszcza w kontekście badań małych dzieci. Pobranie polegające na sporządzeniu protokołu pobraniaDNA, po uprzednim wylegitymowaniu osób od których pobiera się materiał biologiczny, wykonuje uprawniona osoba w obecności co najmniej dwóch świadków (sąd wymaga potwierdzenia obecności przy pobraniu bezstronnych osób, którymi zwykle są pracownicy laboratorium).
 
Prywatne badanie ojcostwa
Badanie pokrewieństwa między ojcem i dzieckiem może być wykonane również na zlecenie prywatne z protokolarnym pobraniem materiału biologicznego (respektowanym zwykle przez sądy jako podstawa do wszczęcia postępowania sądowego), lub na zlecenie prywatne bez pobraniaprotokolarnego, polegające na analizie dostarczonych przez klienta próbek (taka forma ekspertyzy nie jest uznawana przez sądy). Próbki zawierające dane osobowe porównywane są następnie genetycznie w celu wykonania jednoznacznej ekspertyzy potwierdzającej lub wykluczającej ojcostwo między konkretnymi osobami. W tego typu badaniach pamiętać należy jednak, że na badanie dziecka, w tym pobranie materiału biologicznego, muszą wyrazić pisemną zgodę wszyscy prawni opiekunowie dziecka (zwykle matka i domniemany ojciec). Jeśli jeden z opiekunów nie wyraża zgody na badanie ojcostwa, jedyną drogą jego uzyskania jest postępowanie sądowe i wykonanie badania na zlecenie sądu lub prokuratora.
 
Anonimowe badanie pokrewieństwa
W większości krajów, gromadzenie danych identyfikacyjnych bez wiedzy i zgody osób badanych nie jest dozwolone, co wynika z przyjęcia przez te Państwa Deklaracji Praw Człowieka. Inaczej jest w przypadku danych osób skazanych lub oskarżonych o dokonanie przestępstwa, gdzie instytucje zajmujące się egzekucją prawa mają specjalne uprawnienia do gromadzenia takich danych. W Polsce istnieją przepisy ograniczające zbieranie danych osobowych, co nie dotyczy jednak bezpośrednio cech genetycznych, identyfikujących daną osobę, takich jak profile DNA umożliwiające ustalenie pokrewieństwa [Biologia molekularna w medycynie, Bal J, 2001]. Niezależnie od tych przepisów, pamiętać jednak należy, że formalnie, na przeprowadzenie badań ojcostwa z udziałem dziecka (osoby nieletniej) wyrazić muszą zgodę wszyscy prawni opiekunowie (zwykle matka i ojciec) – tak by badanie mogło być uznane następnie w postępowaniu sądowym.
W niektórych jednak przypadkach, zwykle ze względów społecznych, zastrzeżeń rodziny lub skrępowania wstydem wykonywania takich badań, zainteresowane osoby decydują się na przeprowadzenia anonimowych badań ojcostwa. Procedury postępowania są podobne jak w przypadku innych „wstydliwych” badań genetycznych takich jak testy w kierunku HIV, HCV czy HBV, gdzie w formularzu zamówienia – badania ojcostwa, można podać niepełne dane lub wymyślony „Nick”, tak że laboratorium wykonujące takie badania, nie znając danych personalnych klienta, wykonuje naukową analizę porównawczą dwóch dostarczonych próbek śladów (nie porównuje osób z imienia i nazwiska – tylko dostarczone próbki). Anonimowość zachowywana jest od chwili kontaktu z laboratorium, gdzie klient może zamówić zestaw do pobierania DNA, bezpośrednio w laboratorium, w punkcie pobrań DNA, aptece lub poprosić o przesłanie na poste-restante (zestaw nie przychodzi wówczas do domu zainteresowanego). Zestaw do pobierania DNA zawiera zwykle wszystkie konieczne elementy, potrzebne do samodzielnego pobrania i zabezpieczenia materiału, w tym proste wymazówki bawełniane, jak również wysuszającą kopertę zwrotną, w której pobrany materiał dostarczany jest do laboratorium. Należy pamiętać jednak, że za dostarczony materiał i jego źródło odpowiada wówczas wyłącznie klient, stąd powinien zapoznać się z aktualnymi regulacjami prawnymi dotyczącymi pobierania materiału biologicznego. Wynik wydawany jest zwykle w sposób uzgodniony wcześniej ze zleceniodawcą w formie pisemnej i/lub elektronicznej, przy zachowaniu bezpieczeństwa danych, zabezpieczanych hasłem znanym jedynie klientowi. Pomimo, że takie badania nie mogą stanowić dowodu w sądzie z oczywistych względów (brak niezależnych świadków pobrania materiału), często wynik analizy i wiedza na temat istnienia lub braku pokrewieństwa rozładowują gromadzone przez lata negatywne emocje związane z niepewnością w kwestii ojcostwa. Z drugiej strony, otrzymywany wynik może stanowić również podstawę do wystąpienia na drogę sądową o przeprowadzenie już protokolarnego pobrania materiału biologicznego i wykonania badań ojcostwa dla celów sądowych.
 
W Polsce zastosowanie genetycznego badania ojcostwa w sądownictwie jest powszechne. Ekspertyza genetyczna oparta o analizę markerów DNA stanowi dowód sądowy m.in. w sprawach o ustalenie lub wykluczenie ojcostwa, jak również w innych sprawach sądowych, w których konieczne jest ustalenie pokrewieństwa, np. w sprawach rozwodowych i w przypadku zasądzenia alimentów.
 
 
Najczęściej zadawane pytania:

Ile kosztuje badanie ojcostwa?
Koszt wykonania badań ojcostwa zależy zarówno od celu badania (dla sądu lub dla celów prywatnych) jak również od laboratorium w którym zamierzamy wykonać badanie. Zestawienie cen dostępnych na rynku testów na ojcostwo znajdą Państwo w zakładce „Użyteczne linki”. 

Czy badanie można wykonać bez wiedzy matki dziecka?
Aby określić ojcostwo laboratorium nie potrzebuje materiału biologicznego matki, choć bywa on pomocny. Zgodnie jednak z prawem w Polsce, na wykonanie badania ojcostwa muszą się zgodzić wszyscy prawni opiekunowie dziecka (zwykle matka i ojciec), chociaż w przypadku prowadzonego postępowania sądowego, sąd zwykle przychyla się do prośby wykonania takiego badania i wystawia zlecenie ustalenia ojcostwa. W Polsce istnieją przepisy ograniczające zbieranie danych osobowych, co nie dotyczy jednak bezpośrednio cech genetycznych, identyfikujących daną osobę [Bal J, 2001], takich jak profile DNA umożliwiające ustalenie stopnia pokrewieństwa między próbkami dostarczonego do badań materiału. Tak jak to opisano powyżej, w niektórych przypadkach, zwykle ze względów społecznych, zastrzeżeń rodziny lub skrępowania wstydem wykonywania takich badań, zainteresowane osoby decydują się na przeprowadzenia anonimowych badań ojcostwa. Procedury postępowania są podobne jak w przypadku innych „wstydliwych” badań genetycznych, gdzie w formularzu zamówienia – badania ojcostwa, można dowolnie opisać próbki, tak że laboratorium wykonujące takie badania, nie znając danych personalnych klienta, wykonuje naukową analizę porównawczą dwóch dostarczonych próbek śladów (nie porównuje osób z imienia i nazwiska – tylko dostarczone próbki). Należy pamiętać jednak, że za dostarczony materiał i jego źródło odpowiada wówczas wyłącznie klient, stąd powinien zapoznać się z aktualnymi regulacjami prawnymi dotyczącymi pobierania materiału biologicznego. Pomimo, że takie badania nie mogą stanowić dowodu w sądzie z oczywistych względów (brak niezależnych świadków pobrania materiału), często wynik analizy i wiedza na temat istnienia lub braku pokrewieństwa rozładowują gromadzone przez lata negatywne emocje związane z niepewnością w kwestii ojcostwa. Z drugiej strony, otrzymywany wynik może stanowić również podstawę do wystąpienia na drogę sądową o przeprowadzenie już protokolarnego pobrania materiału biologicznego i wykonania badań ojcostwa dla celów sądowych.
 
Czy pobranie DNA można wykonać samemu?
Tak, ale tylko w przypadku badań prywatnych. W tym celu wystarczy zakupić zestaw do samodzielnego pobierania materiału genetycznego. Pozwala on na właściwie wykonanie i zabezpieczenie wymazów z wewnętrznej strony policzka. Zestawienie dostępnych na rynku zestawów do pobierania DNA znajdą państwo w zakładce „Użyteczne linki”.
  
Czy konieczne jest pobranie wymazu od dziecka?
Nie. Istnieje możliwość zrobienia testów pokrewieństwa nie używając wymazów (np. z mikrośladów: guma do żucia, szczoteczka do zębów, noszona bielizna, wykorzystany patyczek do uszu, włos z cebulką włosową i wiele innych). Pamiętać należy jednak wówczas że takie badanie (porównanie materiałów nie osób) mimo że jest tak samo informatywne jak badanie sądowe, nie może być jednak w sądzie wykorzystane z powodu braku obiektywnej pewności skąd pochodził badany materiał. Większość laboratoriów służy pomocą w zakresie wyboru właściwego materiału. Zestawienie laboratoriów wykonujących badania z mikrośladów znajdą Państwo w zakładce „Użyteczne linki”.
  
Czy wynik testu prywatnego może być wykorzystany jako dowód w sądzie?
Jeżeli zostało wykonane badanie do celów prywatnych to taki wynik nie może zostać wykorzystany jako dowód w sadzie. Aby wynik był prawomocny w sądzie konieczne jest tzw. protokolarne pobranie materiału genetycznego. Występuje wtedy konieczność pobrania materiału przez osoby wykwalifikowane (tj. pielęgniarka lub lekarz) w obecności świadków. Konieczne jest również spisanie danych osobowych z dowodów osobistych w specjalnie skonstruowanym formularzu. W takim przypadku wydawana jest opinia biegłego sądowego który czuwa nad prawidłowością badań.
 
Czy badanie dla celów sądowych musi być zlecane przez sąd?
Nie. Można zlecić badanie jako osoba prywatna dla celów sądowych. Wymaga to udziału wszystkich zainteresowanych stron a wiec matki z dzieckiem oraz domniemanego ojca. Tak samo jak w przypadku badań zlecanych przez sąd występuję tutaj konieczność protokolarnego pobrania materiału w odpowiedniej placówce. Do pobrania materiału potrzebni są świadkowie oraz dowody tożsamości badanych a w przypadku dziecka akt urodzenia. Wydawana jest opinia biegłego sądowego który czuwa nad prawidłowością badań. Taka ekspertyza może stanowić dowód w sądzie.
 
Czy do badań konieczne jest pobranie krwi?
Nie. Obecnie badanie ojcostwa prowadzi się na podstawie wymazu komórek jądrzastych z podpoliczkowej części jamy ustnej. Jest to materiał zawierający to samo DNA które jest w komórkach krwi, z tą różnicą, że pobranie krwi jest metodą inwazyjną. Wymaz z jamy ustnej stan zawiera wystarczającą ilość DNA do przeprowadzenia analiz identyfikacji genetycznej, badań ojcostwa czy też badań diagnostycznych. Pobranie materiału genetycznego w ten sposób jest całkowicie bezbolesne. DNA zawarte w wymazie złuszczonych komórek nabłonka policzków nie różni się niczym od DNA krwi, więc stosowanie metod inwazyjnych (pobierania krwi) do badań ojcostwa jest całkowicie bezzasadne, zwłaszcza w kontekście badań małych dzieci.
 
Czy pobranie DNA do badań jest bolesne?
Nie. Materiał genetyczny pobierany jest najczęściej z podpoliczkowej części jamy ustnej jako wymaz wykonany prostą wymazówkę bawełnianą i zabezpieczany następnie w specjalnych kopertach osuszających. Dzięki temu nie trzeba pobierać krwi do badań, co jest jeszcze praktykowane w niektórych starszych laboratoriach. Samo pobranie możecie Państwo wykonać samodzielnie, za pomocą zestawu do pobierania DNA (badania dla celów prywatnych) lub w identyczny sposób w punkcie pobierania materiału biologicznego (badania dla celów sądowych).
Czy są granice wiekowe w których można wykonać testy genetyczne?
Nie. Profil genetyczny jest niezmienny przez całe życie, a wiec nie ma górnej granicy wiekowej. Jeśli chodzi o dolna granice wiekową to można wykonać badania już po narodzinach dziecka.
 
Czy badanie można wykonać przed narodzeniem dziecka?
W uzasadnionych przypadkach badanie ojcostwa można wykonać również przed narodzeniem dziecka na podstawie pobranego uprzednio płynu owodniowego, pobranego w trakcie zabiegu amniopunkcji (nakłucie przez powłoki brzuszne matki wykonane w uprawnionych gabinetach ginekologicznych). Taki płyn owodniowy zawiera złuszczone komórki płodu zawierające jego DNA, niemniej należy pamiętać że zabieg ten wiąże się z ok. 1% ryzykiem poronienia płodu, więc zwykle badanie ojcostwa w takim przypadku wykonuje się przy okazji innych badań medycznych, wymagających pobrania płynu owodniowego. Istnieją również mniej inwazyjne metody prototypowe metody izolacji erytroblastów płodowych bezpośrednio z krwi obwodowej matki. Komórki płodu przedostają się przez barierę łożysko-krew matki, stąd metoda o której mowa, oparta została o techniki immuno-magnetyczne sortowanie tych komórek. Badania te jednak są niepowtarzalne i trudne do wykonania, co sprawia, że w chwili obecnej nie są jeszcze stosowane rutynowo.
 
Na co zwrócić uwagę przy samodzielnym pobieraniu DNA?
Szczególną uwagę należy zwrócić na to, by nie zanieczyścić wymazówek obcym DNA, pochodzącym od osób trzecich. W trakcie pobierania materiału do analizy nie można zanieczyścić próbki innymi komórkami np. z naskórka palców lub śliny innej osoby. W tym celu należy stosować się do instrukcji pobrania DNA, stosować rękawiczki gumowe (zwykle załączone w zestawie) a w przypadku zanieczyszczenia próbek powtórzyć pobranie wymazu inną wymazówką.
 
Gdzie można pobrać DNA do badań dla celów sądowych?
Badanie ojcostwa dla celów sądowych wymaga protokolarnego pobrania materiału biologicznego w obecności co najmniej dwóch niezależnych świadków (zwykle są to pracownicy laboratorium). Takie pobranie materiału wiąże się z wylegitymowaniem osób dorosłych i przedłożeniem świadectwa urodzenia dziecka lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, wypełnieniem formularzy i zachowaniem procedur, stąd można je wykonać jedynie w placówkach pobierania materiału biologicznego.
 
Czy protokolarne pobranie materiału biologicznego dla celów sądowych wymaga stawienia się w laboratorium?
NIE. Niemniej pobranie protokolarne musi być wykonane w jednostce współpracującej z laboratorium i odpowiednio przeszkolonej – zwykle w NZOZ lub ZOZ. Wychodząc naprzeciw Pańśtwa oczekiwaniom, laboratoria zwykle nawiązują współpracę z wieloma jednostkami na terenie całej polski i za granicą, w różnych miejscowościach, tak by odciążyć Państwa od obowiązku stawienia się w laboratorium, niejednokrotnie oddalonym o kilkaset kilometrów od miejsca zamieszania. Proszę jednak wcześniej sprawdzić czy wybrane przez państwa laboratorium posiada taką współpracę w Państwa miejscowości.
 
Jak długo trwa badanie?
Średniostatystycznie, badanie może trwać od 5 do 10 dni roboczych w zależności od jego typu. Termin wydania wyniku liczony jest zwykle od momentu otrzymania próbek oraz zaksięgowania opłaty za badanie (nie od daty złożenia zamówienia!). Z powodów marketingowych, część laboratoriów wprowadza nawet krótsze terminy realizacji 48h, niemniej zwykle wynik wydawany jest znacznie później z powodu często stosowanego wprowadzania dodatkowych procedur wewnętrznego księgowania wpłat na takie „szybkie” badania.
 
W jaki sposób można zamówić badanie ojcostwa?
Złożenie zamówienia jest możliwe na kilka sposobów. Jednym z nich jest zamówienie przez sklepy internetowe lub drogą elektroniczną (e-mailem), niemniej zwykle badanie rozpoczyna się z chwilą otrzymania próbek oraz zaksięgowania wpłaty. Kolejny sposób to rozmowa z konsultantem, który doradzi jaki typ badania jest potrzebny każdemu klientowi indywidualnie. Zestawienie laboratoriów wykonujących badania w Polsce znajdą Państwo w zakładce „Użyteczne linki”.
 
Czy próbki należy przynieść osobiście do punktu przyjmowania materiału?
Nie jest to konieczne. Właściwie zabezpieczone próbki można przesłać do placówki pocztą bądź kurierem, zgodnie z instrukcją zestawu do pobierania materiału biologicznego wybranej jednostki.
 
W jaki sposób należy dokonać płatności?
Jedną z możliwości uiszczenia opłaty jest zamówienie bezpośrednio w sklepie internetowym (płatność kartą kredytową lub przelewem bankowym lub pocztowym). Innym sposobem jest zapłata gotówką w punkcie przyjmowania DNA. Zestawienie ofert cenowych różnych badań poszczególnych laboratoriów znajdą Państwo w zakładce „Użyteczne linki”.
  
Jak zabezpieczane są dane osobowe klienta?
Dane osobowe są przechowywane zwykle zgodnie z przepisami prawa w tym zakresie (laboratoria mają obowiązek zabezpieczenia danych przed osobami nieuprawnionymi, wynik wydają zwykle wyłącznie osobie lub instytucji podpisanej na formularzu zlecenia). Materiał biologiczny jak również dane opisujące ten materiał nie mogą być wykorzystane w żadnym innym celu bez Państwa pisemnej zgody!
 
Jaka jest pewność wyniku?
Współczesne technologie badań ojcostwa z udziałem materiału matki dziecka i domniemanego ojca (analiza układów STR) umożliwia uzyskanie wyniku co najmniej 99,9999% prawdopodobieństwa ojcostwa (potwierdzenia ojcostwa), a więc z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością. W przypadku wyników wykluczających, ojcostwo zostaje zaprzeczone jednoznacznie (w 100%). W przypadku badań bez udziału matki, test cechuje nieco niższa pewnością wyniku na poziomie ok. 99,95% prawdopodobieństwa dla potwierdzenia ojcostwa lecz podobnie - 100% w przypadku zaprzeczenia ojcostwa.
 
Jaka jest procedura, jeżeli DNA nie zostanie prawidłowo pobrany?
Pobranie materiału do badań nie jest skomplikowaną czynnością, i zwykle nie przysparza żadnych problemów (wymaz z wewnętrznej strony policzków bawełnianą wymazówkę). Niemniej jednak czasem okazuje się, że konieczne będzie ponowne pobranie materiału (np. gdy nie został wysuszony przed wysłaniem lub został zniszczony w inny, przypadkowy sposób). W takiej sytuacji mają Państwo zwykle możliwość ponownego pobrania materiału na prośbę laboratorium. Zwykle laboratorium w początkowych etapach badania ocenia jakość oraz ilość dostarczonego materiału i nie ma możliwości uzyskania nieprawdziwych wyników badań w przypadku zniszczonego DNA. W sytuacji stwierdzenia zdegradowanego DNA, laboratorium po prostu nie uzyskuje wyników (w żadnym razie zniszczenie DNA nie może spowodować zmiany wyniku negatywnego na pozytywny czy też odwrotnie). Niemniej, pamiętać należy o prawidłowym podpisaniu prób, gdyż laboratorium nie jest w stanie odróżnić DNA np. dwóch badanych synów od ojca, stąd za prawidłowość podpisania materiału odpowiada zwykle klient.
 
Od ilu osób można pobrać materiał za pomocą jednego zestawu do pobierania DNA?
Zestawy zawierają zwykle 3 wymazówki, stąd maksymalna liczba osób badanych jest równa liczbie wymazówek w zestawie, stąd prosimy o sprawdzenie w informacji o zestawie jego składu.
 
Czy leki lub inne przyjmowane substancje mogą wpłynąć na wynik badania?
Nie. Przyjmowanie jakichkolwiek leków nie wpływa na zmianę sekwencji DNA (którą dziedziczymy od matki i ojca). Leki w żaden sposób nie wpływają na wynik badania. Niemniej, pamiętać należy że pobranie wymazu z jamy ustnej wymaga wstrzymania się z jedzeniem i piciem pół godziny przed samym pobraniem materiału, co wpływa na większą ilość pobranego DNA (więcej złuszczających się w sposób ciągły komórek zostanie w jamie ustnej) oraz zabezpieczy wymaz przed dodatkowymi składnikami pożywienia (chociaż niewielkie zanieczyszczenia nie mają wpływu na ilość DNA). Przyjmowanie posiłków tuż przed pobraniem DNA nie może jednak zmienić wyniku badania w żaden sposób.
 
Jak zbadać ojcostwo osób zmarłych lub takich od których nie ma możliwości pobrania DNA?
Jednym ze sposobów na przeprowadzenie takiego badania jest zebranie śladów z przedmiotów, które należały do osoby której DNA nie można inaczej pozyskać jt.: szczoteczka do zębów, nieprana koszula gdzie na kołnierzyku często przez wiele lat zachowuje się DNA, lub inne rzeczy osobiste. Drugą możliwością jest wykonanie badań przy użyciu próbek uzyskanych od matki, dziecka i dziadków ze strony ojca. W przypadku osób zmarłych można również zgłosić do sądu prośbę o wykonanie ekshumacji zwłok, niemniej sąd przychyla się do takiej prośby pod warunkiem racjonalnego uzasadnienia wniosku. Do takich badań wystarczy niewielki fragment kości zmarłego. 

Kiedy uznaje się, że dziecko pochodzi od męża matki?
 Na podstawie art. 62 §1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego istnieje domniemanie, że dziecko pochodzi od męża matki, jeśli urodziło się w czasie trwania małżeństwa lub przed upływem 300 dni od jego ustania albo unieważnienia. Obalenie tego domniemania nastąpić może na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa (więcej informacji w zakładce: aspekty prawne).
 
W jakich okolicznościach domniemany ojciec może ustalić ojcostwo przez uznanie dziecka?
 Zgodnie z art. 72 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego -jeżeli nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki albo gdy domniemanie zostało obalone ustalenie ojcostwa może nastąpić albo przez uznanie dziecka przez ojca albo na mocy orzeczenia sądu. Można uznać dziecka bez względu na jego wiek bez spełnienia powyższych warunków. Uznanie dziecka poczętego i małoletniego przez jego ojca wymaga również uzyskania zgody jego matki. Uznanie dziecka pełnoletniego wymaga zgody tego dziecka.
 
Kiedy osoba może zażądać sądowego badania ojcostwa.
 Sądowego badania genetycznego można zażądać w sytuacji kiedy ojciec nie uznał dobrowolnie dziecka (na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego). Przed podjęciem decyzji w tej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
 
Kto może wystąpić do sądu o przeprowadzenie badania ojcostwa.
Zgodnie z art.84 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, prawo do żądania badań ma: dziecko, jego matka i domniemany ojciec dziecka. Ani matka ani domniemany ojciec nie mogą wystąpić z żądaniem badania ojcostwa po śmierci dziecka albo po osiągnięciu przez nie pełnoletności. 
W sytuacji gdy matka dziecka jest niepełnoletnia powództwo w jej imieniu wytacza jej prawny opiekun.
 
Kto może wytoczyć powództwo o wykluczenie ojcostwa?
 Zgodnie z art. 69 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, powództwo o wykluczenie ojcostwa może wytoczyć matka dziecka w ciągu 6 miesięcy od jego urodzenia, natomiast zgodnie z art. 63 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mąż matki dziecka w ciągu 6 miesięcy od dnia, w  którym dowiedział się o urodzeniu dziecka przez żonę. Zgodnie z art. 70 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego powództwo takie może wytoczyć również dziecko po osiągnięciu pełnoletności, nie później jednak niż w ciągu 3 lat od jej osiągnięcia. Terminy te są nieprzekraczalne. Nie można wystąpić o wykluczenie ojcostwa po śmierci dziecka.
 
Jakie są skutki wykluczenia ojcostwa? 
           
Skutkiem wykluczenia ojcostwa jest ustanie praw i obowiązków pomiędzy ojcem a dzieckiem, w tym: władzy rodzicielskiej, nazwiska dziecka oraz prawa dziedziczenia. Kwestią sporną pozostaje nadal czy po wykluczeniu ojcostwa mąż matki może żądać zwrotu dokonanych na rzecz dziecka świadczeń alimentacyjnych.
 
 

TVN, Rozmowy w toku.Rozmowy w toku


Chciałbyś wykonać badanie ojcostwa ale przerażają Cię koszty testu? 

Zgłoś się do programu TVN i wykonaj genetyczne badanie ojcostwa za darmo! 

Program Rozmowy w toku Rozmowy w toku TVN - badanie ojcostwa biote21poszukuje chętnych par z dziećmi do lat 3, które chciałaby wykonać badanie na ustalenie ojcostwa.

  • Jeśli Twój partner  nie wierzy, że jest ojcem Twojego dziecka,  masz dosyć ciągłego stresu i przekonywania go, weź udział w naszym programie!
  • Jeżeli masz wątpliwości, że nie jesteś ojcem swojego dziecka i chciałbyś wreszcie być pewny na 100% również NAPISZ!
  • Warunkiem wzięcia udziału w nagraniu jest zgoda na udział pary, wiek dziecka nie może przekraczać 3 lat.
Program pokrywa KOSZTY BADANIA DNA!

Jeżeli jesteś zainteresowana/zainteresowany, wyślij swój numer telefonu na adres: badanieojcostwa@badaniagenetyczne.com

Zgłosimy Cię do programu!

 

Laboratorium BioTe21biote21@biote21.com, tel kom.: 507 470 880

 

UA-49095250-1